Wielu użytkowników automatycznych ekspresów do kawy, w tym posiadacze urządzeń marki Melitta, traktuje młynek jako element bezobsługowy. To błąd. Fabryczne ustawienia są zazwyczaj uśrednione i rzadko wydobywają pełen potencjał ziaren, które akurat wsypałeś do zbiornika. Jako ekspert z wieloletnim doświadczeniem w branży AGD, przeprowadzę Cię przez proces kalibracji młynka w ekspresie Melitta, aby Twoja codzienna kawa smakowała jak z najlepszej kawiarni.
Na skróty:
Dlaczego stopień zmielenia kawy w ekspresie Melitta jest kluczowy dla smaku?
Stopień zmielenia ziaren to najważniejsza zmienna, na którą masz wpływ w procesie parzenia espresso, zaraz obok jakości samej kawy. W ekspresach Melitta, które słyną z precyzyjnych systemów zaparzania (jak np. Aroma Extraction System), grubość przemiału decyduje o powierzchni kontaktu kawy z wodą.
Zasada jest prosta: im drobniej zmielona kawa, tym woda musi przeciskać się przez nią z większym oporem i wolniej. Powoduje to dłuższą ekstrakcję, czyli wypłukiwanie substancji smakowych. Jeśli zmielimy ziarna zbyt grubo, woda przepłynie przez nie błyskawicznie, nie zdążywszy zabrać ze sobą olejków eterycznych, cukrów i kofeiny. Odpowiednia regulacja w Twoim ekspresie Melitta to balansowanie między smakiem kwaśnym (niedoparzenie) a gorzkim (przeparzenie), aby osiągnąć idealny, słodki środek, zwany “sweet spot”.
Jak prawidłowo i bezpiecznie regulować młynek w ekspresach Melitta?
To jest najważniejszy punkt tego poradnika. Nieprawidłowa regulacja może doprowadzić do uszkodzenia mechanizmu regulacji lub nawet samych żaren. W ekspresach Melitta (np. z serii Barista, Caffeo, Latticia) regulacja odbywa się zazwyczaj za pomocą suwaka lub pokrętła umieszczonego wewnątrz obudowy (często za klapką serwisową po prawej stronie) lub bezpośrednio przy pojemniku na ziarna.
Złota zasada regulacji: Zmieniaj ustawienia stopnia zmielenia WYŁĄCZNIE podczas pracy młynka. Dlaczego? Gdy młynek stoi, między żarnami znajdują się twarde ziarna kawy. Próba przesunięcia żaren “na siłę” w kierunku drobniejszego mielenia może spowodować zakleszczenie mechanizmu lub wyłamanie plastikowych elementów regulacyjnych.
- Przygotuj ekspres do zrobienia kawy czarnej.
- Wciśnij przycisk startu.
- W momencie, gdy usłyszysz dźwięk mielenia ziaren, przesuwaj dźwignię regulacji.
- Przesuwaj tylko o jeden “ząbek” lub stopień na raz.
- Pamiętaj, że efekt zmiany poczujesz dopiero w drugiej lub trzeciej kawie po regulacji (ze względu na kawę zalegającą w kanale wylotowym młynka).
Zbyt drobne lub zbyt grube mielenie – objawy w smaku i wyglądzie kawy
Skąd masz wiedzieć, czy ustawienie jest poprawne? Twój ekspres Melitta daje Ci jasne sygnały. Musisz tylko nauczyć się je interpretować. Nie potrzebujesz do tego specjalistycznego sprzętu, wystarczy obserwacja strumienia kawy oraz ocena jej smaku i pianki (cremy).
Poniższa tabela pomoże Ci szybko zdiagnozować problem i podjąć odpowiednie kroki:
| Objawy | Diagnoza (Ustawienie) | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Kawa wypływa bardzo wolno, “kapie”, jest bardzo ciemna. Pianka jest ciemnobrązowa, ale szybko znika. Smak jest cierpki, gorzki, “przypalony”. | Mielenie zbyt drobne (Zbyt mała gradacja) | Zwiększ grubość mielenia (przesuń dźwignię w stronę grubszych ziaren). |
| Kawa wypływa bardzo szybko, strumień jest szeroki i blady. Brak pianki lub jest ona bardzo jasna i rzadka. Smak jest kwaśny, wodnisty, płaski. | Mielenie zbyt grube (Zbyt duża gradacja) | Zmniejsz grubość mielenia (przesuń dźwignię w stronę drobniejszych ziaren). |
| Strumień kawy przypomina “mysi ogonek” (ciągły, oleisty). Pianka jest orzechowa, gęsta i trwała. Smak jest zbalansowany. | Mielenie optymalne | Nie zmieniaj ustawień. Ciesz się kawą. |
Jaki stopień zmielenia wybrać w zależności od stopnia wypalenia ziaren?
Ekspresy Melitta są fabrycznie ustawione na tzw. “bezpieczny środek”, ale ziarna kawy różnią się od siebie fizykochemicznie. Stopień wypalenia ma tutaj kluczowe znaczenie, ponieważ wpływa na kruchość ziaren i ich rozpuszczalność.
Jeśli używasz kaw ciemno palonych (ziarna są oleiste, błyszczące, prawie czarne): Ustaw młynek na nieco grubsze mielenie. Takie ziarna są bardzo kruche i łatwo tworzą “pył kawowy”, który może zatkać zaparzacz lub sitko ekspresu. Ciemne palenie samo w sobie nadaje goryczkę, więc zbyt drobne mielenie dodatkowo ją spotęguje, czyniąc napar nieprzyjemnym.
Jeśli preferujesz kawy jasno lub średnio palone (ziarna są matowe, jasnobrązowe): Ustaw młynek na drobniejsze mielenie. Te ziarna są twardsze i trudniej oddają swój aromat. Aby wydobyć z nich pełnię smaku i zredukować naturalną kwasowość, woda potrzebuje nieco więcej czasu na kontakt ze zmielonym surowcem.
Co zrobić, gdy zmiana ustawień młynka nie poprawia jakości kawy?
Zdarza się, że mimo regulacji młynka w Twojej Melitcie, kawa nadal jest wodnista lub niesmaczna. W takim przypadku problem leży zazwyczaj poza samym ustawieniem żaren. Zanim wezwiesz serwis, sprawdź kilka podstawowych elementów.
Po pierwsze, świeżość kawy. Nawet najlepszy młynek nie uratuje zwietrzałych ziaren. Jeśli paczka była otwarta miesiąc temu, nie uzyskasz gęstej cremy. Po drugie, czystość zaparzacza. W ekspresach Melitta moduł zaparzania jest wyjmowany. Jeśli sitko w zaparzaczu jest zatkane olejami kawowymi, przepływ wody będzie zaburzony, co da fałszywe objawy złego zmielenia. Regularnie myj zaparzacz pod bieżącą wodą i stosuj tabletki czyszczące.
Ostatnim czynnikiem jest zużycie samego młynka. Jeśli Twój ekspres ma już na liczniku kilkanaście tysięcy kaw, żarna mogły się stępić. W takim przypadku regulacja nie pomoże, ponieważ młynek zamiast ciąć ziarna, zaczyna je miażdżyć, tworząc nierówny przemiał pełen pyłu i dużych okruchów. Wtedy jedynym ratunkiem jest wymiana żaren przez serwis.
