Oczekujesz filiżanki idealnie zbalansowanej kawy, a zamiast tego otrzymujesz napój, który jest nieprzyjemnie gorzki, cierpki, a czasem wręcz smakuje spalenizną? To częsty problem, który niemal zawsze świadczy o jednym: prze-parzeniu (over-extraction).
Na szczęście, zazwyczaj nie jest to wina awarii ekspresu Bosch, ale błędnych ustawień lub niewłaściwie dobranego surowca. Wyjaśniamy, dlaczego woda “wyciąga” z Twojej kawy zbyt wiele goryczy i jak temu zaradzić.
Na skróty:
Diagnoza #1: Zbyt drobny stopień zmielenia kawy
To zdecydowanie najczęstsza przyczyna nadmiernej goryczy w kawie z ekspresu ciśnieniowego.
Wyjaśnienie:
Kiedy kawa jest zmielona zbyt drobno (niemal na “pył”), tworzy w jednostce zaparzającej bardzo twardy, zbity “krążek”. Woda pod wysokim ciśnieniem ma ogromny problem, aby się przez niego przebić.
Prowadzi to do dwóch rzeczy:
- Woda płynie bardzo wolno (często kroplami).
- Czas kontaktu wody ze zmieloną kawą drastycznie się wydłuża.
Ekstrakcja to proces rozpuszczania związków z kawy. Najpierw uwalniane są kwasy, potem cukry (które dają balans), a na samym końcu związki odpowiedzialne za gorycz. Przy zbyt wolnym przepływie, woda wyciąga nie tylko to, co najlepsze, ale ma też czas, by rozpuścić nadmierną ilość gorzkich, nieprzyjemnych frakcji. To właśnie jest prze-parzenie.
Jak to naprawić?
- Ekspres z młynkiem: Należy ustawić grubszy stopień zmielenia. Pokrętło regulacji (zazwyczaj w pojemniku na ziarna) należy przekręcić o jeden stopień w kierunku grubszych ziaren.Ważne: Regulacji młynka dokonuj zawsze podczas jego pracy (w trakcie mielenia), aby nie uszkodzić mechanizmu. Zrób kawę testową i w razie potrzeby powtórz regulację.
- Kawa już zmielona: Jeśli używasz gotowej, zmielonej kawy (przez specjalny wsyp), oznacza to, że jest ona zbyt drobna. Należy użyć kawy mniej (grubiej) zmielonej.
Diagnoza #2: Niewłaściwy gatunek kawy
Jeśli stopień zmielenia jest poprawny (kawa płynie równym strumieniem przez ok. 20-30 sekund), a napar wciąż jest zbyt gorzki, problem może leżeć w samych ziarnach.
Wyjaśnienie:
Na gorycz kawy wpływa nie tylko sposób parzenia, ale także jej pochodzenie i – przede wszystkim – stopień palenia.
- Stopień palenia: Kawy bardzo ciemno palone (np. w stylu włoskim, Italian Roast, French Roast), których ziarna są niemal czarne i oleiste, naturalnie posiadają intensywne, gorzkie nuty. Proces mocnego palenia ma na celu zredukowanie kwasowości właśnie na rzecz mocnej goryczy.
- Gatunek ziarna: Kawa Robusta jest z natury znacznie bardziej gorzka, cierpka i ziemista niż łagodniejsza Arabica. Mieszanki z bardzo dużą zawartością Robusty (np. 50% i więcej) będą dawały mocno gorzki napar.
Jak to naprawić?
- Rozwiązaniem jest zmienić gatunek kawy.
- Jeśli pijesz kawę bardzo ciemno paloną, spróbuj ziaren palonych średnio (medium roast).
- Jeśli Twoja mieszanka ma dużo Robusty, poszukaj kawy 100% Arabica lub z mniejszą domieszką Robusty (np. 80/20), aby uzyskać łagodniejszy i bardziej zbalansowany smak.
Podsumowanie: Jak walczyć z goryczą?
Poniższa tabela zbiera najważniejsze informacje, które pomogą Ci szybko zdiagnozować problem.
| Problem | Prawdopodobna przyczyna | Merytoryczne rozwiązanie |
| Kawa jest za „gorzka”. | Ustawiono zbyt drobny stopień zmielenia (lub zastosowano kawę zbyt drobno zmieloną). | Ustawić grubszy stopień zmielenia. (Skraca to czas ekstrakcji i zapobiega wydobywaniu się nadmiernej goryczy). |
| Kawa jest za „gorzka”. | Niewłaściwy gatunek kawy. | Zmienić gatunek kawy. (Wybrać ziarna jaśniej palone lub mieszankę z mniejszą zawartością Robusty). |
